الزمخشري
59
مقدمة الأدب ( فارسى )
دَاحِسٌ درد ناخُن 5 ناخنخوار حُكْدَةٌ مترادف حَصْبَةٌ سُرُخْچه 2 هَسْبَتْ نُقْرَةٌ خفتكئ پاى دُبْحَةٌ درد كلو سِلْعَةٌ دامغول 4 خوكك 5 كوك ، چَخْج بَثْرٌ هر چه از تن مردم چهد 5 هر چه از اندام مردم بيرون آيد چون ارزن بُثُورٌ جمع بَاسُورٌ مترادف بَوَاسِيرُ جمع خُرَاجٌ مترادف قَرْحَةٌ ريش 4 جراحت قَرْحٌ جمع قُروُحٌ جمع قُرْحٌ مترادف شَجَّةٌ شكافِ سر 2 شكستكئ سر شِجَاجٌ جمع سَلْعَةٌ مترادف جِرَاحَةٌ ريش طَاعُونٌ ( ف ) نَدَبٌ نشان ريش 4 موضع جراحت نُدُوبٌ جمع أَنْدَابٌ جمع باب [ فى التّوابل و الأبازير و الفامى ، اندر ديگافزار و هرچ در دكّان فامى ببايد ] بَيَّاع كالهفروش 4 هر چيز فروشنده بَيِّعٌ مترادف فَامِيٌّ ميوهفروش سُكَّرٌ شكر طَبَرْزَدٌ ( ف ) 4 شكر پُخْتَه نَبَاتٌ ( ف ) قَنْدٌ ( ف ) فَانِيذٌ [ فانيد ] معا پانيد 3 مانندِ دِبْس لُبٌّ مغز ميوه 5 لُبَابٌ مترادف فُرَاتِقٌ فلاته 3 فراته مُنَقًّى مويز دانه بيرون آورده سُمَّاقٌ ( ف ) 2 تُتُمْ 3 تَتْرِى زَبِيبٌ مويز قِشْمِشٌ كشمش عُنْجُدٌ مترادف طِلَاءٌ شيره 4 شيرهء پُخْته 5 دوشاب عَصِيرٌ مترادف رُبّ طَلَّاءٌ شيرهفروش دِبْسٌ دوشاب عَسَلٌ انكبين أَرْيٌ مترادف مَاذِيٌّ مترادف شَهْدٌ [ شُهْدٌ ] انكبين سپيد سَوِيقٌ پُسْت سَلِيقٌ غرمج جَشِيشٌ بُلْغُوز نشًا 4 نَشَاسَتْجٌ نشاسته 3 النشا هو النشاستج و هو فارسىّ معرّب حذف شطره تخفيفا كما قالو للمنازل المنا مُومٌ ( ف ) شَمْعَةٌ ( ف ) 2 موم شَمْعٌ جمع شُمُوعٌ جمع سَعْوَةٌ شمع افروخته 4 شمع سوخته سَعْوٌ جمع تَابِلٌ ديك افزار 3 آلتهاء ديك 4 آنك در ديك كنند تَوَابِلُ جمع أَبْزَارٌ مترادف أَبَازِيرُ جمع عِلْكٌ كُنْدوُرْ 6 مزدى 3 مَصْطَكَى علك روسى دِبْقٌ صمغ درخت 3 الدبق شئ يلتزق كالغراءِ يصاد به الطير 5 شِلِمْ ثَرْطٌ سريش 5 سريشم غِرَاءٌ سريشم 4 سريشم ماهى عَفْصٌ مازو قَرَظٌ خوردهء اديم 3 برك تترى ، القرظ ورق السّلم يدبغ به الاديم كما يدبغ بالعفص عَنْدَمٌ زرير 4 زرد چوبه 5 سِپْرَك 7 زردابه سِنْجَرْفٌ شنكرف 3 سرخ يعنى زنجفر ، سرخى كه به دو مىنُويسَنْد سِيمَسَنْجَرْفٌ سيم شنكرف 6 لَاجُوَرْد زِنْجَارٌ ژنكار فُوَّةٌ روين 5 روينه عُصْفُرٌ مُعَصْفَر 2 كاژيره بَقَّمٌ ( ف ) پرنيان 5 دَارِ پرنيان دَمُ الْأَخَوَيْنِ ( ف ) شَبٌّ ( ف ) 6 الشب حجارد منها الزاج و اشباهه قِرْفَةٌ نار پوست 5 پوست انار قِرَفٌ جمع كُحْلٌ سرمه بَرُودٌ داروى چشم 3 توتيا 4 توتياء چشم 6 كياه تيرماه حِنَّاءٌ ( ف ) نِيلٌ ( ف ) وَسْمَةٌ ( ف ) نُوشَاذِرٌ [ نُوشَادِرٌ ] معا ( ف ) إِسْفِيذَاجٌ [ إسفيداج ] معا سپيدهء زنان 4 سفيد آب غُمْرَةٌ غازه 2 كلغونه 3 پنبهء سرخ كه زنان در روى مالند 7 سرشك حَنُوطٌ بوى مردكان ذَرِيرَةٌ مترادف صَمْغٌ ( ف ) قِلْيٌ خشار 3 اخشار أُشْنَانٌ ( ف ) حُرْضٌ مترادف حُرْضِيٌّ [ حُرَضِيٌّ ] معا اشنان فروش صَابُونٌ ( ف ) كُلْغُبٌ غوشنه 3 نَوْعٌ من الاشنان ، نبت يغسل به الثوب باب [ فى الأطعمة و المآدب ، اندر نام خورشتها و ميهمانيها ] مَأْدَبَةٌ مهمانى مَآدِبُ جمع زَلَّةٌ ( ف ) 3 نواله 4 طعامى كه از مهمانى مانده باشد وَلِيمَةٌ مهمانئ عروس عَذِيرَةٌ مهمانئ خَتْنَة وَكِيرَةٌ مهمانئ بِنَا وَضِيمَةٌ مهمانئ مصيبت نَقِيعَةٌ مهمانئ از سفر باز آمدن عَقِيقَةٌ مهمانئ